مقدمه

کمپرسور اویل‌فری قلب تپنده‌ی مطب دندانپزشکی است. هوای فشرده‌ای که این دستگاه تولید می‌کند مستقیماً وارد یونیت، توربین و هندپیس می‌شود؛ بنابراین هرگونه اختلال در عملکرد آن می‌تواند کل روند کاری مطب را دچار مشکل کند.

با یک برنامه‌ی ساده و منظمِ نگهداری ماهانه، می‌توانید عمر کمپرسور خود را چندین سال افزایش دهید و هزینه‌های تعمیرات سنگین را به حداقل برسانید.

در ادامه یک چک‌لیست ماهانه کاربردی برای نگهداری کمپرسور اویل‌فری دندانپزشکی آماده کرده‌ایم.

✅ چک‌لیست نگهداری ماهانه

۱. بررسی سطح صدا و لرزش

  • در حالت عادی کمپرسور اویل‌فری صدای کنترل‌شده‌ای دارد.
  • اگر صدا یا لرزش غیرطبیعی احساس کردید، احتمالاً قطعه‌ای شل یا فرسوده شده است.
  • توصیه: در اولین فرصت دستگاه را به سرویس‌کار نشان دهید.

۲. تخلیه رطوبت مخزن

  • هر ماه شیر تخلیه آب مخزن را باز کنید.
  • وجود رطوبت زیاد می‌تواند باعث زنگ‌زدگی داخل مخزن و کاهش عمر کمپرسور شود.
  • اگر آب تخلیه‌شده بیش از حد بود، نشان‌دهنده‌ی رطوبت بالای محیط یا نیاز به خشک‌کن (Dryer) است.

۳. بررسی فیلتر هوای ورودی

  • فیلتر هوا وظیفه دارد گرد و غبار و ذرات معلق را قبل از ورود به کمپرسور بگیرد.
  • هر ماه آن را بررسی و در صورت آلودگی شدید تعویض کنید.
  • فیلتر تمیز = عملکرد بهتر + مصرف انرژی کمتر.

۴. کنترل اتصالات و شلنگ‌ها

  • تمام شلنگ‌ها و اتصالات را از نظر نشتی هوا بررسی کنید.
  • حتی یک نشتی کوچک می‌تواند مصرف برق را بالا ببرد و فشار کافی به یونیت‌ها نرسد.
  • نشتی‌ها معمولاً با شنیدن صدای “هیس” مشخص می‌شوند.

۵. بررسی فشار و عملکرد کلید اتوماتیک

  • فشار خروجی کمپرسور باید ثابت و مطابق استاندارد باشد.
  • کلید اتوماتیک (پرشر سوئیچ) وظیفه دارد کمپرسور را به موقع روشن و خاموش کند.
  • اگر کمپرسور بیش از حد کار می‌کند یا دیر خاموش می‌شود، ممکن است پرشر سوئیچ نیاز به تنظیم یا تعویض داشته باشد.

۶. تمیز کردن بدنه و اطراف کمپرسور

  • گرد و غبار اطراف موتور و مخزن باعث کاهش خنک‌کاری و فشار روی قطعات می‌شود.
  • با یک پارچه خشک یا دمنده هوای فشرده، دستگاه و محیط اطرافش را تمیز کنید.
  • هرگز از آب برای شستشو استفاده نکنید.

۷. کنترل شیر اطمینان (Safety Valve)

  • شیر اطمینان ضامن ایمنی دستگاه است.
  • ماهی یک بار با دست آن را آزاد کنید تا مطمئن شوید سالم کار می‌کند.
  • خرابی این شیر می‌تواند خطرناک باشد.

۸. ثبت وضعیت در دفترچه نگهداری

  • بهتر است یک دفترچه ساده برای کمپرسور داشته باشید.
  • هر ماه موارد بررسی‌شده، میزان رطوبت تخلیه‌شده و وضعیت فیلترها را یادداشت کنید.
  • این کار به شما کمک می‌کند زمان دقیق سرویس‌های بعدی را فراموش نکنید.

📌 نکته مهم

اگر کمپرسور شما بیشتر از ۲ یونیت دندانپزشکی را پشتیبانی می‌کند یا روزانه ساعات طولانی کار می‌کند، توصیه می‌شود علاوه بر چک‌لیست ماهانه، هر ۶ ماه یک بار سرویس کامل توسط تکنسین متخصص انجام شود.

جمع‌بندی

با اجرای این چک‌لیست ساده‌ی ماهانه، می‌توانید:

  • عمر کمپرسور اویل‌فری خود را ۲ تا ۳ برابر افزایش دهید،
  • از خرابی ناگهانی در مطب جلوگیری کنید،
  • هزینه‌های نگهداری و تعمیرات را به حداقل برسانید.

کمپرسور اویل‌فری همان‌قدر که حیاتی است، به همان اندازه هم نیاز به توجه دارد. نگهداری درست = آرامش خیال در مطب